Oshipopiwa shetsomukumo kuuvu woTB

Edhina lyandje ongame Laina Nuunyango, ndaza kIipandayamiti kOshitopolwa shaMusati. Ondi na oomvula 13 nondi li mOndondo 6 pIipandayamiti Combined School.

 

Esiku limwe muNovemba gwo2018 onda tameke kandi iuvite nawa. Onda yi kokakilinika kIipanda ndi ka pangwe. Uundjolowele wandje owa ende tawu shuna pevi muule womasiku, nonda ka taambelwa moshipangelo shepangelo mOshakati pethimbo mpoka nda li tandi kolola nayi unene, nonda nika uunkundi.

 

Moshipangelo moka omo nda monenwa ndi na oTiiBii omanga ndi li mokandunda okati 15 nokonima ndohotola okwa lombwele ndje kutya ondi na oTB yoMDR. Inandi pangwa nale omukithi gwoTB; onda kwatwa koTB oshoka onda li nda kala nomuntu e na oTB ndjoka ya kolonda.

Tango, onda dhiladhila kutya otandi si oshoka onda uva aantu haya si koTB. Onda ka tulwa ihe mokandunda kaanuuvu woTB. Aapangi oye ya e taya fatululile ndje kombinga yoTB. Shika osha ningi opo ndi taambe ko uuvu wandje. Olundji ohatu dhiladhila kutya oTB oyaakuluntu, ihe nani kehe gumwe ota vulu oku kwatwa kuyo oshoka ombepo ndjoka hatu fudhile mo kayi na ongamba. Olundji ihatu shi tala ko sha simana oku konaakonwa ngele otwa kala popepi nomuntu e na oTB.

Onda mono kutya ondi na oku dhiginina epango lyandje ngele onda hala oku kala ishewe nawa. Onda hwepopala noonkondo okuza sho nda taambelwa moshipangelo; hasho nda li ngeyi. Omate gandje ngashiingeyi otaga ulike gaa na we ombuto yoTB notandi ka za mo mbala moshipangelo.

Sho tandi zi mo moshipangelo otandi ka kala tandi dhiginine epango oshoka ondi na eyambidhidho li li nawa okuza kaapangi naapambele yandje. Elalakano lyandje olyo oku shuna kosikola meendelelo ngaashi tashi vulika. Nonando natango ondi li moshipangelo otandi pandula tate Kalunga molwesilohenda lye, sho a pe ndje oonkondo neitaalo ndi kale nomukumo monkalo yandje ndjika.

Onda hala ndi tye kutya ngele owa ningi oshihakanwa shoTB, alikana landula omalombwelo gaapangi noondohotola e to kala ho nu omiti dhoye. Nandi tye ishewe kutya aantu inaya kala ye na ohoni ngele oyo aavu yoTB. 

Etumwalaka lyandje kwaamboka ye na oTB yoludhi kehe, olyo ndi kutya naya kale ye na omukumo e taya taamba ko uuvu mbuka. Etaambo ko oha li ningi iinima yi kale iipu. Otashi kala oshidhigu oku kondjitha omukithi ngele owa teka omukumo nowu na omadhiladhilo omawinayi. Ino kala wu na ko nasha nando aantu otaya popi. Idhimbika oohapu dhawo. 

Kapu na we shoka omuntu to vulu oku ninga. Ngele owu na oTB shi taamba ko owala e to kala wa dhiginina epango nando otashi ku ehama. Ano kala wu na omukumo, e to taalele omukithi nguka nomukumo gwa kola. Tangi sho mwa pulakene ndje.