By Gabriel Iipinge
Uuyelele uupe pambelewa waza Moombelewa dhomukuluntu gwetanga lyopolisi yaNamibia (NAMPOL), Kauna Shikwambi, owa holola ethano ekumithi lyonkalo yuundjolowele pamadhiladhilo moshilongo , tawu ulike kutya aaNamibia 1,520 oya si sho ya ikutha oomwenyo pokati komumvo 2023 no 2025.
Uuyelele mbuka otwu ulike shoka omalelo ga hokolola onga ekuthikuthi moshigwana tali koko notali mana po oshigwana miitopolwa ayihe moshilongo. Uuyelele otawu ulike eyo pombanda miipotha ya lopotwa muule womimvo ndatu (3).
Omishangwa otadhi popi kutya, momaso 1,520 ga lopotwa, aalumentu oyo yeli iihakanwa yeikutho mwenyo, mboka taku lopotwa ya adha pomaso 1,296 (85%). Aakiintu oya lopotwa ya adha pomaso 223 (14.7%). Shika osha koleke kutya aalumentu oyo yeli oshihakanwa oshinene sheikutho mwenyo.
Oshitopolwa shaMusati osha lopotwa osho shi na omwaalu ogundji gwomaso 255 pokati komumvo 2023 no 2025. Oshitopolwa sha Khomas otashiya puutiyali moaso geikutho mwenyo, niipotha 193 yomaso, omanga Ohangwena ya lopotwa omaso 1i3. Iitopolwa mbika itatu ( Omusati, Khomas, Ohangwena) oyo tayi dhana onkandangala miipotha yomaikutho mwenyo.
Olopota oya ulike kutya aagundjuka inaya thigala po koshinima shika sheikutho mwenyo, moka mwa lopotwa iipotha ya adha 43 mwa kwatelwa uunona wuli kohi yomimvo 18. Shika osha eta elondodho mokati kaalongi naakuthimbinga muukali nawa waanona, mboka ya londodha opo ku ningwe etokolo lyomeendelelo nokuli nkondopaleka.
Omukalo gweikutho mwenyo gwokunwa omeya gomamanya ogwa ninga omukalo ndigilile kiitopolwa yokuumbangalantu woshilongo, hoka kwa lopotwa omaso 10 unene tuu moshitopolwa sha Musati nOshana. Omikalo dhimwe hadhi longithwa ongaashi iikwauzigo, omaso gomomeya, okwiiteta pominino, okunwa oopela odhinji/ dhaashi dhuuvu wawo nokupya.
Uuyelele owa holola aagundjuka onga yamwe yeli iihakanwa yomaso ngaka giipundjamenye muule womimvo ndatu (3) , nuunona wa adha 43 , wuli kohi yomimvo 18 owa lopotwa wa kanitha oomwenyo dhawo moshinima shika.
Omalelo otaga pula koshigwana momidhingoloko, oosikola nomomahala giilonga opo shi kale shili uupathi komadhidhiliko taga adha aantu nokutsa omukumo mboka yeli ya pumbwa ekwatho kaahungi mwenyo nomayakulo gehungomwenyo.







